Μεταφορά Φορολογικής Κατοικίας στις ΗΠΑ (Αμερική): Πλήρης Οδηγός 2026
Έχετε κάνει το μεγάλο υπερατλαντικό βήμα και πλέον ζείτε, εργάζεστε και φορολογείστε στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής; Αρκετοί ομογενείς στις ΗΠΑ δεν γνωρίζουν ότι, εάν δεν προβούν στην επίσημη αλλαγή της φορολογικής τους έδρας μέσω της ΔΟΥ Κατοίκων Εξωτερικού, το ελληνικό κράτος εξακολουθεί να τους θεωρεί εγχώριους φορολογούμενους.
Στο κείμενο που ακολουθεί, αποκωδικοποιούμε τον φάκελο με τα αμερικανικά δικαιολογητικά φορολογικής κατοικίας που θα χρειαστεί να αντλήσετε από το IRS και τις τοπικές υπηρεσίες των ΗΠΑ για το 2ο στάδιο της διαδικασίας. Εάν επιθυμείτε να δείτε τα βασικά έντυπα της αρχικής αίτησης (1ο στάδιο), τα οποία ισχύουν καθολικά για όλους τους ομογενείς, μπορείτε να επισκεφθείτε τη σχετική σελίδα μας.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΟ 1: Πιστοποιητικό Φορολογικής Κατοικίας (IRS Form 6166)
Το πρώτο και κρισιμότερο βήμα είναι να αποδείξετε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες σάς αναγνωρίζουν επίσημα ως φορολογικό τους κάτοικο. Αν και η Ελλάδα διαθέτει ένα ειδικό, δίγλωσσο έντυπο για την απόδειξη αυτής της ιδιότητας, η αμερικανική ομοσπονδιακή εφορία (IRS) διατηρεί το δικό της τυποποιημένο πιστοποιητικό και, κατά κανόνα, χορηγεί αποκλειστικά αυτό.
Ανεξάρτητα από το ποιο έγγραφο θα υπογραφεί τελικά, η ισχύς του αφορά ένα μόνο φορολογικό έτος. Επομένως, είναι απαραίτητο να εκδοθούν τόσα ξεχωριστά πιστοποιητικά όσα είναι και τα έτη για τα οποία χρειάζεται να αποδείξετε τη φορολογική σας κατοικία στην Ελλάδα.
Το Αμερικανικό Πιστοποιητικό (Form 6166)
Το επίσημο έγγραφο που εκδίδει το IRS ονομάζεται Form 6166 (Certification of U.S. Tax Residency). Εκδίδεται σε ειδικό χαρτί με υδατογράφημα και αναφέρει ρητά το έτος για το οποίο πιστοποιείται η κατοικία σας (υπενθυμίζουμε ότι εκδίδεται μία ξεχωριστή βεβαίωση ανά ημερολογιακό έτος).
Για να το λάβετε, πρέπει να υποβάλετε την αίτηση Form 8802 (Application for United States Residency Certification) στο IRS ακολουθώντας τις επίσημες οδηγίες. Η μέθοδος αποστολής της αίτησης εξαρτάται από το πώς θα επιλέξετε να πληρώσετε το παράβολο:
- Πληρωμή με Επιταγή (Check/Money Order): Αποστέλλετε ταχυδρομικά την επιταγή, το Form 8802 και τα δικαιολογητικά στην ειδική διεύθυνση του IRS.
- Ηλεκτρονική Πληρωμή (e-payment): Εφόσον προπληρώσετε ηλεκτρονικά, μπορείτε να στείλετε τον φάκελο μέσω ταχυδρομείου, ιδιωτικής εταιρείας courier, ή ακόμα και μέσω fax.
Συμπληρωματική Υποβολή του Ελληνικού Εντύπου (Δίγλωσση ΣΑΔΦ)
Μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ υφίσταται Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (ΣΑΔΦ). Για την εφαρμογή της, η ΑΑΔΕ διαθέτει ένα ειδικό δίγλωσσο έντυπο που προορίζεται ακριβώς για την απόδειξη της φορολογικής κατοικίας στο εξωτερικό. Στην πράξη, ωστόσο, το IRS συχνά αρνείται να υπογράψει ξένα έντυπα, παραπέμποντας στο δικό του πιστοποιητικό (Form 6166).
Εάν βιάζεστε και δεν θέλετε να ρισκάρετε πολύμηνες καθυστερήσεις περιμένοντας να δείτε αν θα το υπογράψουν, συνιστάται η συνδυαστική υποβολή: Συμπληρώνετε το έντυπο της ΑΑΔΕ (ένα για κάθε έτος), το υπογράφετε, βάζετε ημερομηνία και το προωθείτε μαζί με την αίτηση Form 8802 στην αμερικανική εφορία. Ακόμα και αν υπάρχει σημαντική πιθανότητα το ελληνικό έντυπο να σας επιστραφεί ανυπόγραφο, εσείς θα έχετε εξασφαλίσει το Form 6166.
Απαλλαγή από Επικύρωση (Apostille)
Σε αντίθεση με άλλα δημόσια έγγραφα των ΗΠΑ, το Πιστοποιητικό Φορολογικής Κατοικίας (Form 6166) δεν απαιτεί τη Σφραγίδα της Χάγης (Apostille) για να χρησιμοποιηθεί στην Ελλάδα.
Βάσει της εγκυκλίου ΠΟΛ 1260/2014, τα συγκεκριμένα πιστοποιητικά που εκδίδονται από το IRS γίνονται δεκτά από τις ελληνικές ΔΟΥ χωρίς την ανάγκη περαιτέρω επικύρωσης. Αυτό σημαίνει ότι μόλις παραλάβετε το Form 6166 ταχυδρομικά, είναι άμεσα έτοιμο για χρήση. Αυτή η εξαίρεση απλουστεύει δραστικά τη διαδικασία, καθώς αποφεύγεται η πολύμηνη αναμονή επικύρωσης από το U.S. Department of State στην Ουάσιγκτον.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΟ 2: Αποδεικτικό Διαμονής
Η επόμενη προϋπόθεση για την ολοκλήρωση του φακέλου σας αφορά την τεκμηρίωση της φυσικής σας παρουσίας και διαβίωσης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως συμβαίνει και σε άλλες αγγλοσαξονικές χώρες, στις ΗΠΑ δεν υφίσταται η έννοια του «Δημοτολογίου» ή κάποιου κεντρικού πιστοποιητικού διεύθυνσης από δημόσια αρχή.
Αντί αυτού, η ελληνική εφορία αξιολογεί ένα σύνολο εγγράφων καθημερινής συναλλαγής, τα οποία συνδέουν το όνομά σας με μια συγκεκριμένη αμερικανική διεύθυνση για το εκάστοτε φορολογικό έτος.
Συμβόλαιο Μίσθωσης (Lease Agreement)
Ο πιο αξιόπιστος τρόπος για να αποδείξετε τη μόνιμη εγκατάστασή σας είναι η προσκόμιση του συμβολαίου ενοικίασης (Residential Lease Agreement). Θα πρέπει να είναι ευδιάκριτες οι υπογραφές του ιδιοκτήτη (landlord) ή της εταιρείας διαχείρισης και η δική σας. Το έγγραφο οφείλει να πιστοποιεί ότι διαμένατε στον συγκεκριμένο χώρο για τουλάχιστον έξι μήνες (183 ημέρες) μέσα στο έτος αναφοράς.
Έγγραφα για Ιδιοκτήτες (Property Tax & Mortgage)
Εάν έχετε προβεί σε αγορά δικής σας κατοικίας στην Αμερική, η διαδικασία διαφοροποιείται. Τη θέση του ενοικιαστηρίου παίρνει το συμβόλαιο αγοραπωλησίας (Offer to Purchase and Contract ή Purchase Agreement). Συμπληρωματικά, μπορείτε να καταθέσετε το ετήσιο εκκαθαριστικό του φόρου ακίνητης περιουσίας από την κομητεία σας (Property Tax Bill) ή τα statement του στεγαστικού σας δανείου (Mortgage Statement).
Λογαριασμοί Κοινής Ωφελείας (Utility Bills)
Ακόμα και αν διαθέτετε ενεργό μισθωτήριο, οι ελεγκτές της ελληνικής ΔΟΥ ζητούν συνήθως επιπρόσθετες αποδείξεις διαμονής στο ακίνητο. Οι λογαριασμοί κοινής ωφέλειας (όπως ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ύδρευσης ή σταθερού τηλεφώνου/ίντερνετ) λειτουργούν ως το ιδανικό συμπλήρωμα.
Τα έγγραφα αυτά πρέπει να αναγράφουν ρητά το δικό σας όνομα. Προτείνεται να προσκομίσετε 2 έως 3 λογαριασμούς που να καλύπτουν διαφορετικούς μήνες (π.χ. αρχές, μέση και τέλος του έτους), επιβεβαιώνοντας έτσι την αδιάλειπτη διαμονή σας.
Συμπληρωματικά: Driver’s License / State ID
Ένα χρήσιμο ενισχυτικό στοιχείο στην Αμερική είναι η άδεια οδήγησης της πολιτείας σας (Driver’s License) ή η απλή πολιτειακή ταυτότητα (State ID). Επειδή τα έγγραφα αυτά περιλαμβάνουν υποχρεωτικά την τρέχουσα διεύθυνση διαμονής σας (και ανανεώνονται σε κάθε μετακόμιση), προσδίδουν μεγάλη αξιοπιστία στον φάκελό σας.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΟ 3: Αποδεικτικό Εργασίας (ΗΠΑ)
Έχοντας εξασφαλίσει το φορολογικό πιστοποιητικό του IRS και τα έγγραφα διαμονής, το παζλ ολοκληρώνεται με την απόδειξη της επαγγελματικής σας πορείας στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Ο κανονισμός της εφορίας επιβάλλει την προσκόμιση εγγράφων που να πιστοποιούν ότι διατηρούσατε ενεργή εργασιακή σχέση στις ΗΠΑ για περισσότερους από έξι μήνες (τουλάχιστον 183 ημέρες) κατά τη διάρκεια του έτους ελέγχου.
Επιλογές Αποδεικτικών Απασχόλησης στις ΗΠΑ
Λόγω της φύσης της αμερικανικής αγοράς εργασίας (όπου κυριαρχεί το at-will employment), οι παραδοσιακές συμβάσεις εργασίας είναι σπάνιες. Η ΔΟΥ Κατοίκων Εξωτερικού το αναγνωρίζει αυτό και αρκείται σε ένα από τα παρακάτω αμερικανικά έγγραφα:
Α) Επίσημη Πρόταση Εργασίας (Offer Letter):
Στις ΗΠΑ, το κλασικό συμβόλαιο αντικαθίσταται σχεδόν πάντα από το Offer Letter. Για να γίνει δεκτό, πρέπει να έχει υπογραφεί τόσο από τον εργοδότη όσο και από εσάς (ως ένδειξη αποδοχής). Θα πρέπει να αναγράφονται καθαρά τα στοιχεία της αμερικανικής εταιρείας, η ακριβής ημερομηνία έναρξης και η περιγραφή της θέσης σας.
Β) Βεβαίωση Εργοδότη (Verification of Employment – VOE):
Αυτό είναι το πιο συνηθισμένο και πρακτικό έγγραφο. Πρόκειται για μια τυποποιημένη επιστολή από το τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού (HR) της εταιρείας σας. Πρέπει να αναφέρει ρητά τη συνολική περίοδο απασχόλησης, το καθεστώς (Full-time / Part-time) και τον τίτλο (Job Title) που κατέχετε.
Γ) Έγγραφα Ελεύθερων Επαγγελματιών (Independent Contractors / LLC):
Αν ανήκετε στην κατηγορία των 1099 Workers (ελεύθεροι επαγγελματίες) ή έχετε ιδρύσει δική σας εταιρεία (π.χ. LLC), δεν υπάρχει εργοδότης για να σας δώσει βεβαίωση. Σε αυτή την περίπτωση, καταθέτετε το κρατικό πιστοποιητικό σύστασης της εταιρείας σας (π.χ. Articles of Organization) ή τα φορολογικά έντυπα 1099-NEC που αποδεικνύουν τις αμοιβές σας από πελάτες.
Συμπληρωματικά Έγγραφα (W-2 Form & Paystubs)
Αν και το Offer Letter ή η Βεβαίωση Εργοδότη είναι τα βασικά ζητούμενα, η ελληνική εφορία συχνά ζητά ενισχυτικές αποδείξεις για τη συνεχή καταβολή των μισθών σας. Στις ΗΠΑ, τα κορυφαία έγγραφα για αυτόν τον σκοπό είναι:
- Έντυπο W-2 (Wage and Tax Statement): Το απόλυτο αποδεικτικό μισθωτής εργασίας στην Αμερική. Εκδίδεται κάθε Ιανουάριο και συνοψίζει τις συνολικές ετήσιες αποδοχές σας και τους φόρους που παρακρατήθηκαν.
- Αποδείξεις Μισθοδοσίας (Paystubs): Εκδίδονται συνήθως ανά δεκαπενθήμερο (bi-weekly). Η προσκόμιση 2-3 paystubs από διαφορετικούς μήνες του έτους αποδεικνύει αδιάσειστα τη συνεχή επαγγελματική σας δραστηριότητα.

Στάδια και Προθεσμίες Μεταβολής για την Αμερική (2026)
Η αλλαγή της φορολογικής σας έδρας στις Ηνωμένες Πολιτείες ολοκληρώνεται μέσα από δύο διακριτές φάσεις. Παρότι η νομοθεσία προβλέπει διαφορετικά χρονικά ορόσημα για το κάθε στάδιο, η τρέχουσα πρακτική επιτρέπει την ταυτόχρονη υποβολή ολόκληρου του φακέλου σας.
Φάση 1η: Η Αρχική Αίτηση στην Εφορία
Κατά το πρώτο βήμα, γνωστοποιούμε επίσημα στο ελληνικό κράτος την πρόθεση αλλαγής της κατοικίας σας και ξεκινάμε τη διαδικασία υπαγωγής στη ΔΟΥ Κατοίκων Εξωτερικού. Για την εκκίνηση της διαδικασίας, απαιτείται η συμπλήρωση των παρακάτω ελληνικών εγγράφων:
- Υπεύθυνη Δήλωση (με γνήσιο υπογραφής) για τον διορισμό του φορολογικού σας εκπροσώπου.
- Υπεύθυνη Δήλωση από τον ίδιο τον εκπρόσωπο, με την οποία αποδέχεται επίσημα τον ρόλο του.
- Τα προβλεπόμενα φορολογικά έντυπα της ΑΑΔΕ (Α110 και Δ210).
Φάση 2η: Ο Φάκελος των Αμερικανικών Δικαιολογητικών
Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της διαδικασίας, καθώς καλούμαστε να αποδείξουμε πέραν πάσης αμφιβολίας ότι το κέντρο των βιοτικών σας συμφερόντων έχει μεταφερθεί στις ΗΠΑ. Για να σας διευκολύνουμε, δημιουργήσαμε την παρακάτω διαδραστική λίστα (checklist) με τα ακριβή έγγραφα του φακέλου που πρέπει να συγκεντρώσετε:

Ολοκληρωμένη Εκπροσώπηση για Φορολογικούς Κατοίκους ΗΠΑ
Τα δικαιολογητικά που παραθέσαμε αποτελούν τον βασικό κορμό για όσους μετοικούν στην Αμερική. Παρόλα αυτά, η εκάστοτε ΔΟΥ εξετάζει την κάθε υπόθεση ξεχωριστά, με αυστηρά και συχνά υποκειμενικά κριτήρια. Η οριστική αλλαγή της φορολογικής σας έδρας δεν εξαντλείται σε μια απλή συγκέντρωση και συρραφή χαρτιών.
Συνεπώς, η επιτυχία της διαδικασίας δεν απαιτεί μόνο άριστη γνώση της ελληνικής νομοθεσίας, αλλά κυρίως απόλυτη εξοικείωση με τις δομές των ξένων φορολογικών αρχών. Η εις βάθος κατανόηση του πώς λειτουργεί το ομοσπονδιακό IRS, πώς δομείται η αμερικανική αγορά εργασίας και ποια είναι η νομική ισχύς του κάθε αμερικανικού εγγράφου, αποτελεί το ισχυρότερο πλεονέκτημά μας.
Γι’ αυτό, σας προτρέπουμε να μην προχωρήσετε σε ανεξάρτητες και πολυέξοδες μεταφράσεις αμερικανικών πιστοποιητικών, εάν δεν έχει προηγηθεί εξειδικευμένος νομικός έλεγχος. Η ομάδα μας αναλαμβάνει τον πλήρη, στρατηγικό χειρισμό της υπόθεσής σας από το μηδέν:
Επικοινωνήστε σήμερα μαζί μας για να ξεκινήσουμε τη διαδικασία:
Απαγορεύεται απολύτως η χωρίς έγγραφη άδεια αντιγραφή, αναδημοσίευση, μετάδοση, αναμετάδοση, αναπαραγωγή (εκτός από τις περιπτώσεις που επιτρέπεται από τα εργαλεία κοινής χρήσης που διαθέτουμε), φόρτωση, αναφόρτωση, διανομή, έκδοση, πώληση, εκμίσθωση, παρουσίαση στο κοινό, δημόσια εκτέλεση, μετάφραση, τροποποίηση ή διασκευή του περιεχομένου της ιστοσελίδας «InnLaw».